เมื่อฉันเป็นล่าม

ไม่ได้อัพอะไรกับชีวิตตัวเองมานานและ ช่วงนี้งานงอกมาก งานล่ามตัวนี้ก็มาแบบงง ๆ เหมือนกันว่าเราไปสมัครเป็นตอนไหน แต่ไหน ๆ ก็ได้มาทำแล้ว ก็เลยโอเค ทำค่ะ ทำ ตอนแรกว่าจะรับแค่คนเดียว แต่เราเดาว่า คนเดียวคือตาย คราวนี้เพื่อนมาคุยด้วย ได้ทั้งหมด 3 คน รวมเรา

พวกเรา 3 คนไปล่ามแบบไม่รู้เรื่องอะไรเลย ตอนแรกเข้าใจว่าไปดูแล ไปช่วยสื่อสารนิด ๆ หน่อย ๆ แต่จริง ๆ คือล่ามเป็นทางการ งานนี้ระยะเวลา 3 วัน เป็นศพตั้งแต่วันแรกค่ะ ซึ่งจากประสบการณ์ครั้งนี้ หนักกว่าตอนที่เป็นล่าม 3 วันให้กับสถานกงศุลไทยประจำนครโอซาก้า ตอนที่อยู่ญี่ปุ่น

โดยเราจะรวบรวมปัญหา และข้อสังเกตที่เราเจอเป็นข้อ ๆ นะคะ คิดว่าน่าจะมีประโยชน์สำหรับคนที่สนใจอยากจะเป็นล่าม หรืออยากจะอ่านประดับความรู้ หรืออยากจะอ่านว่าที่ว่า “ล่ามตาย” นี่มันเป็นยังไง

… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …

1. เราไม่รู้ว่าเราจะล่ามเรื่องอะไร ความรู้เรื่องศัพท์ไม่มากพอ
– ในกรณีของเรานั้น เรารู้เพียงแค่ว่าเราจะไปที่ไหน แต่เราไม่รู้ว่าเราจะได้ทำอะไร ณ. ที่นั่น ประสบการณ์ที่เจอมาคือ ไปถึงสถานที่ ถึงได้รู้ว่าจะต้องทำอะไร ซึ่งมันเป็นปัญหาตรงที่ว่า เราเรียนคณะศึกษาศาสตร์ ถึงจะเอกการสอนภาษาญี่ปุ่น แต่เราไม่ได้เรียนเรื่องล่ามมา เราไม่ได้เรียนศัพท์เฉพาะอะไรมา พจนานุกรรมในมือถือที่เรามีก็ไม่มีศัพท์เฉพาะอะไรเลย

วิธีป้องกัน
– ในเมื่อเราไม่รู้อะไรเลยว่าจะได้ทำอะไร วิธีแก้ที่คิดว่าดีที่สุด ให้หาข้อมูลสถานที่นั้นว่าเกี่ยวกับอะไร จากนั้นทั้งเพื่อน ทั้งอะไรก็เรียกกันมาประชุมกันว่า มันน่าจะมีเหตุการณ์อะไรที่จะเกิดขึ้นที่นั่นบ้าง ศัพท์อะไรที่คิดว่ามันต้องโผล่ออกมาแน่ ๆ ช่วยกันคิด จากนั้นก็ลิสคำศัพท์ออกมา ศัพท์เฉพาะอะไรก็ลิสออกมาให้หมดค่ะ

– โทรหาพี่ที่รับผิดชอบ แล้วถามไปเลยว่าจะทำอะไร ณ. ที่ตรงนั้น

– ถ้าไม่สามารถโทรขอข้อมูลพี่ที่รับผิดชอบได้ มีอีกวิธีให้แก้ไขสถานการณ์ แต่การแก้ไขแบบนี้เสี่ยงมาก นั่นก็คือ ระหว่างที่มีดีการเปิดวีดีทัศน์แนะนำสถานที่ หรือต้อนรับ กินกาแฟกันก่อนเข้าสู่พิธีการ ให้รีบวิ่งไปหาพิธีกรของสถานที่นั้น แล้วถามว่าจะพูดประมาณไหน จะมีอะไรพูดบ้าง พอจะช่วยได้บ้างค่ะ

2. พิธีกรพูดไป ล่ามจะแทรกตอนไหนก็ไม่รู้
– เหตุการณ์นี้คิดว่าเป็นเหตุการณ์เบสิคของบรรดาล่าม ๆ ที่จะต้องเจอ คือบุคคลที่รับหน้าที่พูดไทย ก็จะพูดภาษาไทยไป ไม่เปิดช่องว่างให้ล่ามได้แปล พูดยาวมาก จนกว่าจะจบ แล้วหันมาหาล่าม “แปลค่ะ” ล่ามก็จะเอ๋อ ๆ แบบ “ห๊ะ?” ตะกี้พูดยาวมาก ไม่เว้นวรรคให้ล่ามได้แปลเลย ล่ามก็จะกลายเป็นศพ

วิธีป้องกัน
– ล่ามควรจะมีสมุดโน๊ต 1 เล่มค่ะ ปากกาหรือดินสอก็ได้ที่เขียนได้ลื่น เขียนได้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่าเอาปากกาติด ๆ ดับ ๆ มาใช้ แล้วการจดนั้น จดแค่คีเวิร์ด อย่าจดเป็นประโยคที่คนอื่นพูด มันจะจดไม่ทัน

เรื่องดี ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น
– พอพิธีกรพูดมันส์ไป ไม่สนใจล่าม อาจจะมีคนสังเกตหน้าล่ามได้ว่าขนาดนี้เอ๋อจนจะไปไม่ได้แล้ว ก็จะมีคนมาเบรคพิธีกรว่า “ให้น้องล่ามได้แปลก่อนค่ะ” เราก็ควรจะโค้งขอบคุณที่ช่วยหยุดพิธีกรไว้ให้ จากนั้นก็ทำหน้าที่ค่ะ หลังจากนี้ พิธีกรจะเริ่มรู้ตัวแล้วว่า ข้าง ๆ มีล่ามอยู่

3. พอความรู้ไม่มากพอ ความมั่นใจจะไม่มี
– โดนมากับตัวเลยเรื่องนี้ พอความรู้เรื่องศัพท์เราไม่มากพอ การพูดของเราจะส่องให้เห็นค่ะ เราจะพูดเสียงเบา เบามาก เบาจนคนที่ฟังเราล่ามเขาบอกเลยว่า “พูดดัง ๆ หน่อย ไม่ได้ยิน”

วิธีป้องกัน
– ไปศึกษาศัพท์มาเยอะ ๆ อ่านเกี่ยวกับสิ่งที่จะล่ามมา ทำความเข้าใจทุกรายละเอียดมา

4. ภาษาอังกฤษ
– ถามว่าไปล่ามญี่ปุ่น แล้วภาษาอังกฤษช่วยอะไร บอกเลยว่าภาษาอังกฤษโคตรช่วยเลยค่ะงานนี้ เพราะช่วงไหนที่แปลญี่ปุ่นไม่ได้ เราสามารถสวิซกลับไปที่ภาษาอังกฤษได้ (ในกรณีที่คนฟังเราล่ามเข้าใจภาษาอังกฤษ) ตรงนี้จะช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นมาก และทำให้ล่ามมีโอกาสรอดชีวิตมากขึ้นค่ะ อย่าง 3 วันมานี้ มีพี่จากสาขา TESOL ไปด้วย พี่เขาก็ล่ามอังกฤษเฉยเลย ไม่ตายเหมือนล่ามญี่ปุ่นด้วยนะคะ ผ่านฉลุย

วิธีฝึก
– บอกไม่ได้ค่ะ เพราะล่ามคนนี้ก็ไม่ได้อังกฤษ

5. แปลศัพท์เฉพาะไม่ได้
– ด้วยความที่รอบนี้ศัพท์เฉพาะเยอะมาก ไม่เข้าใจเลยซักอัน ก็ตายกันไปค่ะ

วิธีแก้ปัญหา
– หลังจากที่ฟังศัพท์เฉพาะแล้ว ให้จดลงสมุดจด จากนั้นก่อนจะแปล ให้ถามคนที่พูดก่อนว่า ศัพท์นี้มันลักษณะไหน ให้พี่เขาอธิบายให้ฟัง ระหว่างนั้นก็จด จากนั้นก็ใช้วิธีการอธิบายเอา ไม่ต้องไปแปลศัพท์เฉพาะ แต่ให้แปลความหมายของศัพท์นั้น หรือลักษณะท่าทางของศัพท์นั้น

เช่น “การสาวไหม” ← มาวันที่ 2 สำหรับศัพท์นี้ เราก็ไม่รู้จักว่าคำว่า “สาวไหม” มันคืออะไร ก็ถามและให้อธิบายให้ฟังว่า คำว่า “สาวไหม” คืออะไร ลักษณะท่าทางการทำเป็นยังไง จากนั้นค่อยแปลลักษณะท่าทางแทน

หรือถ้ามันไปไม่ได้จริง ๆ คราวนี้แหละค่ะ ภาษาอังกฤษจะช่วยคุณ เพราะเห็นพี่ TESOL เขาทำแบบนี้

ยกตัวอย่างการใช้ภาษาอังกฤษ – การบอกตำแหน่งของบุคคล เป็นต้น

6. พูดยาวมาก ทำไมล่ามแปลนิดเดียว
– อันนี้ก็เกิดขึ้นกับเราวันนี้เลย สำหรับเรา เราคิดว่าล่ามไม่จำเป็นต้องแปลทั้งหมด ล่ามมีสิทธิ์ที่จะสรุปเนื้อหาที่ฟัง และแปลแต่เนื้อ ไม่แปลน้ำ นั่นทำให้คำมันสั้นลง อาจจะสั้นลงมาก ๆ จนอาจจะเข้าใจผิดได้ว่า อิล่ามนี่มันแปลผิด หรือแปลไม่ได้ป่ะวะ

… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …

เท่าที่เจอก็ประมาณนี้ อย่าคิดว่า 6 ข้อมันน้อยนะคะ ตายตั้งแต่ข้อแรกแล้ว แล้วพอข้อแรกไปไม่ได้ มันก็จะเหมือนโดมิโน่ที่ล้มต่อ ๆ กันมาค่ะ เรียกได้ว่าอายมาก เราต้องไปยืนข้างหน้า ไปโชว์กากข้างหน้า ท่ามกลางคนไทยและคนต่างชาติ ความรู้สึกเหมือนจะโดนเชือดตอนไหนก็ไม่รู้

แล้วที่สลดมากก็คือ เพิ่งมารู้ว่า อิล่ามที่ไปนี่ได้เงินอีกตางหาก โดยฝ่ายที่จ่ายเงินให้เราไม่ใช่ฝ่ายคณะเรา แต่เป็นฝ่ายญี่ปุ่น…..

สลดคือ แปลไม่ได้ไง แล้วยังให้เงินเราอีก ก็โค้ง 90 องศา ขอโทษอาจารย์ฝั่งญี่ปุ่นตอนที่รับเงิน บอกว่าขอโทษ ขอโทษที่แปลอะไรให้ไม่ได้เลย อาจารย์ฝั่งนั้นก็ตอบมาว่า อาจารย์เข้าใจ มันมีแต่ศัพท์เฉพาะทั้งนั้นเลย ซึ่งสิ่งที่เรากลัวมีอยู่แค่อย่างเดียว จากประสบการณ์อยู่ที่ญี่ปุ่นคือ คนญี่ปุ่นเขาจะพูดให้กำลังใจเรา แต่เราไม่รู้ว่า เขาจะจำวีรกรรมเราไว้มั้ย อารมณ์ว่า คนนี้ล่ามไม่ดี รอบหน้าไม่ต้องเลือก งานเดียวพอ… แบบเนี่ย จะกลายเป็นเอาตัวเองไปฆ่าตัวตายอ่ะ จะกลายเป็นว่าปิดสายงานตัวเอง โดยที่ไม่มีโอกาสได้แก้ตัว….

อีกอย่างที่อยากจะฝากผู้ประสานงาน, บุคคลที่ติดตาม หรือแม้แต่ตัวล่ามเอง การที่จะให้ล่ามทำอะไรนั้น สิ่งที่อยากจะแนะนำคือ กรุณาส่งเอกสารทุกอย่างให้ล่าม อย่าส่งแค่ตารางงาน-ตารางเวลาให้ล่าม แต่ควรจะส่งรายละเอียดว่า จะไปตรงนั้นทำไม ไปทำอะไรที่นั่นบ้าง เพื่อที่ล่ามจะได้เตรียมตัว จะได้เตรียมศัพท์ไป

อีกทั้ง สำหรับคณะล่าม หากเจอว่าเพื่อนล่าม “กำลังจะตาย” ให้รีบช่วยเพื่อนล่าม อย่าทิ้งเพื่อน อย่าปล่อยให้เพื่อนตายอยู่คนเดียว ต่างฝ่ายต่างควรจะรีบจด เมื่อล่ามหลักกำลังจะตาย ก็ให้ช่วยเข้ามาพูดแทน ในกรณีที่ไปเป็นคณะล่าม เมื่อต้องไปพูดข้างหน้า เราอยากจะแนะนำให้ไป 2 คน

1 คนเป็นล่ามหลัก อีก 1 ยืนประกบพร้อมทั้งจดรายละเอียดแทนเพื่อนที่เป็นล่ามหลัก หากเพื่อนไม่ไหว เริ่มส่งสายตาขอความช่วยเหลือ ให้รีบช่วยพูดต่อเพื่อน ปล่อยให้เพื่อนได้ตั้งสติ แบบนี้จะดูเป็นทีมเวิร์ค

หรือถ้าแม้แต่ตัวเองยังล่ามต่อเพื่อนไม่ได้ อันนี้ก็………. ก็นั่นแหละ ปล่อยไป……
(คือมันทำอะไรไม่ได้แล้วไง =.=”)

… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …

ขอบคุณทีมล่ามอีก 2 คน เหนื่อยกันมาก ตายกันตั้งแต่วันแรก
วันนี้ก็ทำงานเสร็จแล้ว
お疲れ様でした
(นี่ยังรู้สึกขอบคุณทุกสิ่งทุกอย่างที่ดลบรรดาลให้ได้ไป 3 คน
เพราะถ้าปล่อยให้ไปคนเดียว ศพล่ามคงต้องยัดใส่กล่องไม้ขีดมาอ่ะ บอกเลย)

ขอบคุณทางมหาวิทยาลัยที่ประเทศญี่ปุ่น สำหรับค่าจ้างล่าม 3 วัน
สำหรับค่าอาหาร ค่าน้ำ ค่ารถ ที่จ่ายให้ล่าม

ขอบคุณผู้ประสานงานประจำคณะที่มอบหมายงานนี้ให้
ทำให้ตัวเองได้รู้เลยว่าตอนนี้ตัวเองมีความสามารถอะไรติดตัว
ตัวเองอ่อนอะไรบ้าง…อิ N2 ที่ไปไฟต์มาได้ มันตอบโจทย์อะไรบ้าง
ได้มาเพราะความสามารถ หรือว่าได้มาเพียงเพราะ “บังเอิญ” ฝนถูกข้อ

kaino1.1

นี่ยังแอบคิดอยู่ว่า ทางสาขาน่าจะเริ่มพิจารณาได้แล้วนะว่าควรจะเพิ่มวิชาล่ามเข้าไปในรายวิชาของสาขาดีไหม เพราะมันมีกรณีที่ “ล่ามตาย” โผล่มาแล้วอ่ะ….ต่อไปปล่อยไว้แบบนี้ไม่น่าจะดีแน่ ๆ อ่ะ แต่ถ้าเพิ่มวิชาล่ามเข้าไป แน่นอนว่าหน่วยกิตมันก็จะเพิ่มขึ้นไปอีก (ปกติก็ 17X หน่วยแล้ว) หรือว่าจะบังคับวิชาเลือก 1 วิชา ไปเลยว่าให้กลายเป็นวิชาล่าม? เดี๋ยววันที่ 4 จะลองเล่าเรื่องนี้ให้อาจารย์ฟัง อยากจะลองฟังความคิดเห็นของอาจารย์ประจำสาขาว่ามีความคิดเห็นอย่างไรบ้าง

… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …

คอมเม้น&แสดงความคิดเห็นได้ตามสะดวกค่ะ เรารับฟัง
การทำงานครั้งนี้ทำให้ได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังอะไรบางอย่างโผล่มาอีกหลายอย่าง

คนที่ยิ้ม ไม่จำเป็นต้องมีความสุขเสมอไป
คนที่บอกว่าประสบความสำเร็จ เบื้องหลังอาจจะชุ่มโชกไปด้วยเลือดก็ได้…
คนที่บอกว่าเตรียมตัว เบื้องหลังอาจจะด้นสดก็ได้…
คนที่บอกว่า “ทำได้ ๆๆๆ” เบื้องหลังอาจจะเละกว่าพวกที่บ่นว่า “ทำไม่ได้”….

もちろん俺も
และแน่นอน ฉันเองก็ด้วย…

Advertisements

2 thoughts on “เมื่อฉันเป็นล่าม

  1. ถ้าเป็นล่าม ต้องเริ่มฝึกยังไงบ้างเหรอคะ

    Like

    • ถ้าเป็นล่าม ต้องเริ่มฝึกยังไงบ้างเหรอคะ

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s